Lưu trữ | 11:40 chiều

Bão mặt trời sắp bùng phát

22 Th2

Một vết đen khổng lồ xuất hiện trên mặt trời và diện tích của nó tăng rất nhanh, báo hiệu sự bùng phát của bão mặt trời mạnh trong vài ngày tới.

Những vết đen nhỏ mở rộng rất nhanh vào ngày 19 và 20/2, tạo nên một vùng đen khổng lồ. Ảnh: NASA.
Vệ tinh Solar Dynamics Observatory của Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ phát hiện vết đen khổng lồ vào ngày 20/2.

“Đường kính của vết đen đã gấp hơn 6 lần đường kính trái đất, song chúng tôi không thể đánh giá kích thước thực sự của nó, bởi nó nằm trên một khối cầu, chứ không phải mặt phẳng”, Karen Fox, người phát ngôn của Trung tâm Chuyến bay vũ trụ Goddard, phát biểu.

Trên thực tế vết đen khổng lồ là tập hợp của nhiều đốm đen nhỏ hơn. Kích thước của chúng tăng vọt trong hai ngày 19 và 20/2.

“Sự hiện diện của vết đen khổng lồ là dấu hiệu của một cơn bão mặt trời mạnh trong những ngày tới”, Fox nói.

Mặt trời đang ở trong giai đoạn tích cực của chu kỳ kéo dài 11 năm của nó. Hoạt động của mặt trời trong giai đoạn tích cực sẽ đạt đỉnh vào một thời điểm nào đó trong năm 2013.

Vết đen mặt trời hình thành tại những vùng mà hoạt động của từ trường diễn ra mạnh mẽ. Nhiệt độ trong vết đen thấp hơn và độ sáng của chúng chỉ bằng 1/4 độ sáng của vùng xung quanh. Những cơn bão mặt trời mạnh thường xuất hiện từ những vết đen và chúng giải phóng những luồng hạt mang điện tích vào không gian.

Giới khoa học chia bão mặt trời thành ba cấp C, M và X, trong đó X là cấp mạnh nhất. Những cơn bão mặt trời cấp X có thể gây nên bão từ trên tầng thượng quyển của địa cầu. Sự tương tác giữa những hạt mang điện tích từ mặt trời và từ trường trái đất có thể làm tê liệt sóng radio. Những trận bão mặt trời cấp M có thể gây mất tín hiệu radio ở hai vùng cực của trái đất trong khoảng thời gian ngắn. Tác động của những cơn bão mặt trời cấp C thường rất nhỏ và hiếm khi được phát hiện.

Giải mã những sao siêu tốc trong ‘sông Ngân’

22 Th2

Các nhà thiên văn cho rằng những ngôi sao di chuyển với tốc độ lên tới 3,2 triệu km/h trong Ngân Hà từng suýt bị hố đen nuốt chửng.
> Vũ điệu quay cuồng của “bóng ma” trong vũ trụ

Hình minh họa một ngôi sao siêu tốc gần trung tâm thiên hà. Ảnh: nature-talk.com.
Tháng trước các nhà thiên văn phát hiện 6 sao siêu tốc bay rất nhanh gần hố đen ở trung tâm của dải Ngân Hà, nơi mật độ bụi lớn đến nỗi ánh sáng của phần lớn ngôi sao không thể xuyên qua, Space đưa tin.

“Chúng là những vật thể di chuyển cực nhanh và không chịu lực hút của bất kỳ thiên thể nào trong Ngân Hà. Chúng có khối lượng tương đương mặt trời”, Keith Hawkins, một sinh viên thiên văn của Đại học Ohio tại Mỹ, phát biểu.

Hawkins cùng một số cộng sự đang nghiên cứu nhóm sao này. Nghiên cứu của họ có thể giúp giới khoa học hiểu rõ hơn cách thức những ngôi sao hình thành từ bụi trong vùng trung tâm của dải Ngân Hà.

Đây là lần đầu tiên giới thiên văn phát hiện ngôi sao siêu tốc. Mặc dù di chuyển trong trung tâm của Ngân Hà, chúng không bị che khuất bởi bụi nên con người có thể quan sát chúng bằng kính thiên văn.

Một số nhà thiên văn dự đoán sao siêu tốc là tàn dư của một hệ sao đôi. Sau khi hố đen siêu lớn ở trung tâm của một thiên hà nuốt một trong hai ngôi sao, nó đẩy ngôi sao còn lại vào không gian với tốc độ cực lớn.

Phụ nữ nói nhiều là do não

22 Th2

Phụ nữ có thể buôn chuyện suốt ngày không mệt nhờ một loại “protein nói nhiều” tồn tại trong não.

Trong não phụ nữ có “hormone nói nhiều”. Ảnh: secretsofthefed.com.
Nghiên cứu thực hiện bởi các nhà thần kinh học của Đại học Maryland, Mỹ, cho thấy trong não phái đẹp có rất nhiều “protein ngôn ngữ” tên FOXP2. Nhưng ở chuột thì ngược lại, con đực có protein này nhiều hơn.

Theo công bố trước đây của khoa học thì phụ nữ nói khoảng 20.000 từ mỗi ngày, nhiều hơn nam giới 13.000 từ.

Giáo sư Margaret McCarthy, người đứng đầu nghiên cứu nói: “Đây là một trong những công trình đầu tiên cho thấy sự khác biệt của loại protein ngôn ngữ đặc biệt ở hai giới tính của người và động vật”.

Giới khoa học làm thí nghiệm trên chuột bằng cách chia chúng ra làm hai nhóm đực, cái và đếm số lần kêu trong ngày. Kết quả, họ phát hiện số lần kêu của chuột đực gấp đôi nhóm chuột cái, đồng thời lượng protein ngôn ngữ FOXP2 trong não chúng cũng nhiều hơn gấp đôi.

Nghiên cứu sau đó thực hiện trên người thì kết quả ngược lại. Ở nữ giới, lượng protein FOXP2 trong vùng ngôn ngữ ở não phụ nữ hơn nam giới đến 30%.

Giáo sư McCarthy kết luận: “Kết quả của chúng tôi liên quan đến FOXP2 – một thành phần sinh học thần kinh cơ bản cho thấy sự khác biệt giới tính trong giao tiếp âm thanh ở người và động vật có vú khác”.

Kết quả nghiên cứu công bố trên tạp chí Journal of Neuroscience.